SPA (Share Purchase Agreement) Checklist 25 điều khoản M&A 2026 — Hướng dẫn negotiate cho Buyer + Seller

Câu hỏi thường gặp

Share Purchase Agreement (SPA) là gì? Khác Asset Purchase Agreement (APA) như thế nào?

Share Purchase Agreement (SPA / Hợp đồng mua bán cổ phần) là loại hợp đồng phổ biến nhất trong M&A Việt Nam, trong đó buyer mua CỔ PHẦN / PHẦN VỐN GÓP của DN target từ seller. Sau closing, buyer trở thành cổ đông / thành viên của target, target vẫn là pháp nhân riêng biệt với mọi tài sản + nợ + nhân viên + hợp đồng. Khác với Asset Purchase Agreement (APA / Hợp đồng mua tài sản) — buyer chỉ mua tài sản cụ thể (factory, brand, IP, customer list), không mua pháp nhân, có thể chọn lựa tài sản + nợ assume. Khi nên dùng SPA: deal acquire toàn bộ business including hidden liabilities (seller take risk via indemnification), tax-efficient structure cho cả 2 bên, simpler regulatory process trong nhiều jurisdictions. Khi nên dùng APA: buyer muốn tránh hidden liabilities (legacy litigation, tax exposure, environmental risk), hoặc chỉ muốn mua một phần business. Tại VN: SPA phổ biến hơn ~80% deal, APA ~20% chủ yếu cho distressed deal hoặc business unit carve-out.

Representations & Warranties (Reps & Warranties) là gì? 5 nhóm phổ biến?

Representations & Warranties (R&W / Cam kết và Bảo đảm) là tuyên bố của seller về current state của DN target tại thời điểm signing + closing. Nếu R&W sai (breach), seller phải indemnify buyer. R&W là protection chính của buyer khỏi hidden risks. 5 nhóm R&W chuẩn: (1) **Title R&W** — seller có ownership hợp lệ của cổ phần được transfer, không có lien / encumbrance, no pre-emption rights of third parties; (2) **Financial R&W** — báo cáo tài chính 3-5 năm gần nhất prepare theo VAS / IFRS chính xác, no undisclosed liabilities, accounting policies consistent, no material changes since last audited financials; (3) **Tax R&W** — tất cả thuế đã nộp đúng hạn, no pending tax audit, no transfer pricing exposure, no unrecorded tax liability; (4) **Compliance R&W** — DN comply với pháp luật áp dụng (labor, environmental, regulatory, anti-corruption), no material breach in past 5 năm; (5) **Material Contracts R&W** — list của top 20 contracts, all in force, no breach by counterparties, no change of control trigger. SPA chuẩn có 30-50 R&W tổng, dài 20-40 trang.

Indemnification trong SPA hoạt động như thế nào? Cap, Threshold, Basket là gì?

Indemnification là cơ chế trong SPA bồi thường buyer nếu R&W của seller sai. Components chính: (1) **Cap (giới hạn tối đa)** — total indemnification seller phải pay, thường 10-30% deal value cho general indemnification, 100% cho fundamental warranties (title, authority, capital structure). Cap protect seller khỏi unlimited liability; (2) **Threshold (de minimis)** — minimum size của 1 claim để counted, thường 0.05-0.5% deal value. Claim nhỏ hơn → ignore, tránh nuisance claims; (3) **Basket / Deductible** — aggregate threshold trước khi indemnification kick in, thường 0.5-2% deal value. 2 loại: (a) **Deductible basket** — seller chỉ pay phần above basket (như insurance deductible); (b) **First-dollar basket** — once basket hit, seller pay từ dollar đầu tiên. First-dollar basket more buyer-friendly. (4) **Survival Period (thời gian áp dụng)** — bao lâu sau closing buyer còn quyền claim. Typical: general R&W 12-24 tháng, tax R&W 3-5 năm (matching statute of limitations), title + authority 'indefinite' (forever). Phù hợp buyer-side: low threshold + first-dollar basket + high cap + long survival.

Material Adverse Change (MAC) clause là gì? Tại sao thường gây dispute?

Material Adverse Change (MAC) Clause / Sự kiện bất lợi nghiêm trọng là điều khoản cho phép buyer terminate deal hoặc renegotiate giá nếu xảy ra sự kiện ảnh hưởng nghiêm trọng tới DN target giữa signing + closing. Common triggers: (a) Revenue / EBITDA giảm >15-25% so với forecast; (b) Mất top 3 customers; (c) Pending major litigation; (d) Regulatory change adverse; (e) Force majeure events. Tại sao gây dispute: (1) **Definition vague** — 'material' bao nhiêu là material? SPA chuẩn cần quantitative threshold (vd: >20% EBITDA decline) thay vì qualitative; (2) **Carve-outs** — seller insist exclude: general economic conditions, industry-wide downturns, war/pandemic. Buyer push include những carve-outs này. Covid 2020 là test case: buyers cố terminate MA deals citing pandemic MAC, 95%+ courts side với seller (pandemic = industry-wide carve-out); (3) **Closing condition vs termination right** — MAC có làm buyer right to close conditional không, hay chỉ là termination right? Drafting precision critical. (4) **Burden of proof** — seller phải prove MAC, hay buyer phải prove? Default: buyer phải prove (high bar). Best practice: MAC clause negotiate carefully + include specific quantitative triggers + reasonable carve-outs.

Non-compete và Non-solicit clauses thường có time limit + scope như thế nào?

Non-compete (cam kết không cạnh tranh) + Non-solicit (cam kết không lôi kéo) là covenants buyer require seller (đặc biệt founder + key employees) post-closing. Common terms: (1) **Non-compete duration** — typically 2-3 năm post-closing, jurisdictions có max limit (vd California US cấm hoàn toàn, EU 1-2 năm max, Singapore 2-3 năm reasonable, VN không có specific statute nhưng tham khảo Bộ luật Lao động + BLDS); (2) **Geographic scope** — Vietnam, ASEAN, or worldwide tuỳ business. Must be reasonable, court có thể strike down nếu over-broad; (3) **Business scope** — cùng industry, hoặc broader. Define narrowly để defensible; (4) **Non-solicit customers** — typically 2-3 năm post-closing, không tiếp xúc customer của target để lure away; (5) **Non-solicit employees** — typically 1-2 năm, không hire employees của target; (6) **Carve-outs** — passive investment <5%, public company role, family members exception. Enforceability tại VN: Bộ luật Lao động 2019 + BLDS 2015 cho phép non-compete reasonable. Tham vấn law firm chuyên ngành cho jurisdiction-specific drafting. Sample: '2 years post-closing, geographic Vietnam + Southeast Asia, business scope: KYB / company information services'.

Choice of Governing Law + Dispute Resolution trong SPA cho deal Việt Nam — chọn gì?

2 quyết định quan trọng: (1) **Governing Law** — luật áp dụng cho hợp đồng. Phổ biến nhất tại VN: (a) Vietnamese law — phù hợp deal trong nước, simpler enforcement; (b) Singapore law — phổ biến cho FDI deal, neutral common-law jurisdiction; (c) English law — fewer trong VN deals nhưng phổ biến quốc tế. Lưu ý: chọn foreign law không có nghĩa là deal escape Vietnamese regulatory requirements (FOL, M&A approval, etc.). (2) **Dispute Resolution** — 2 lựa chọn: (a) **Vietnamese Court** — phù hợp domestic deal, lower cost, nhưng slower (3-5 năm) + IP risk lower. Tuân thủ Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015; (b) **International Arbitration** — phổ biến cho FDI deal hoặc large domestic deal. Top venues cho VN deals: Singapore International Arbitration Centre (SIAC), Hong Kong International Arbitration Centre (HKIAC), Vietnam International Arbitration Centre (VIAC). Theo Luật Trọng tài Thương mại 2010, decisions của foreign arbitration được enforce tại VN theo New York Convention. Best practice cho cross-border M&A: governing law Singapore + dispute resolution SIAC under SIAC Rules. Cho domestic deal: governing law Vietnamese + dispute resolution VIAC. Cost arbitration: 0.5-2% claim value.

8 deal-breaker clauses thường gây deal collapse trong SPA negotiation?

8 clauses thường là deal-breaker khi negotiate SPA: (1) **MAC definition + carve-outs** — buyer want broad MAC right, seller want narrow + many carve-outs. Conflict trên 'industry-wide downturns' inclusion; (2) **Specific Performance vs Damages** — seller want only damages if buyer breaches, buyer want specific performance (force seller close). Critical cho seller; (3) **Tax Indemnification structure** — uncapped tax indemnification (buyer-favored) vs cap with carve-outs (seller-favored); (4) **IP Warranty scope** — full IP indemnification including unknown third-party claims (buyer want), or only known claims (seller want); (5) **Employee Non-solicit duration** — buyer want 3+ năm, seller (especially key employees) want 12 tháng max; (6) **Earn-out Operational Interference** — seller want strict 'no fundamental change' covenant, buyer want flexibility to integrate; (7) **Indemnification Basket type** — first-dollar basket (buyer-favored) vs deductible (seller-favored), 1-2% deal value gap; (8) **Dispute Resolution Forum** — Vietnam court (faster recovery domestic) vs International arbitration (neutral). Mỗi clause có thể delay deal 2-4 tuần + cost legal fee 50-200 triệu VND mỗi round. Best practice: prioritize 3-5 most important clauses cho mỗi side, willing to concede others. Avoid 'win every clause' mindset → kills deal.