Bỏ qua điều hướng — đến nội dung chính
Doanhnghiep.vn
🇻🇳 VI
Đăng ký doanh nghiệp·6 phút đọc

Hộ kinh doanh vs Doanh nghiệp — phân biệt + khi nào nâng cấp lên TNHH 2026

So sánh chi tiết hộ kinh doanh cá thể vs doanh nghiệp (TNHH/CP/DNTN/HTX) tại Việt Nam 2026: tư cách pháp nhân, trách nhiệm, thuế khoán vs khấu trừ, MST, HĐĐT, BHXH, vay vốn ngân hàng. 5 dấu hiệu nên nâng cấp hộ kinh doanh lên TNHH 1TV.

Đội biên tập doanhnghiep.vn · Companies House of Vietnam — KYB Editorial Rà soát bởi Đội ngũ biên tập và rà soát doanhnghiep.vn
HKD vs DNHộ kinh doanh vs Doanh nghiệp

So sánh HKD cá thể vs DN (TNHH/CP) — thuế, trách nhiệm pháp lý, khả năng mở rộng. Khi nào nên nâng cấp lên TNHH?

Đăng ký DNHKDTNHHThuế

Việt Nam có ~5 triệu hộ kinh doanh + 2 triệu doanh nghiệp đang hoạt động (số liệu 2025). Hộ kinh doanh là "starter form" phổ biến nhất khi bắt đầu kinh doanh — đơn giản, rẻ, thuế khoán nhẹ. Nhưng khi quy mô vượt ngưỡng, nâng cấp lên TNHH / CP là bắt buộc để không vướng giới hạn pháp lý.

Bài này so sánh chi tiết 2 hình thức + 5 dấu hiệu nên nâng cấp.

So sánh tổng quát

Hộ kinh doanh vs Doanh nghiệp — quick reference
Hộ kinh doanh (cá thể)
  • Tư cách pháp nhân:Không — chủ hộ chịu trách nhiệm vô hạn bằng tài sản cá nhân
  • Số lao động:Tối đa 10 người (Luật DN 2020)
  • Số địa điểm KD:1 địa điểm duy nhất
  • Thuế:Thuế khoán (theo Thông tư 40/2021) hoặc kê khai
  • Hoá đơn:Hoá đơn bán hàng (HĐĐT mua) — không có HĐĐT GTGT
  • Mở tài khoản NH:Tài khoản cá nhân chủ hộ
  • Gọi vốn:Không — không có cấu trúc cổ đông
  • Chi phí thành lập:~100-300K VND phí ĐKKD cấp huyện
  • Phù hợp:Quán ăn, cửa hàng tạp hoá, dịch vụ cá nhân quy mô gia đình
Doanh nghiệp (TNHH / CP)
  • Tư cách pháp nhân:Có — pháp nhân riêng biệt, trách nhiệm hữu hạn theo vốn
  • Số lao động:Không giới hạn
  • Số địa điểm KD:Không giới hạn — chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm KD
  • Thuế:Thuế khấu trừ — TNDN 20% trên lợi nhuận + GTGT khấu trừ
  • Hoá đơn:Hoá đơn GTGT điện tử — khấu trừ cho khách hàng B2B
  • Mở tài khoản NH:Tài khoản DN riêng biệt — bắt buộc theo Thông tư 17/2018
  • Gọi vốn:Có — phát hành cổ phần (CP) hoặc nhận vốn góp (TNHH 2+)
  • Chi phí thành lập:~1-3 triệu VND phí + 500K-1tr chữ ký số/năm
  • Phù hợp:Mọi DN có nhu cầu mở rộng, B2B, gọi vốn, niêm yết
Tiêu chíHộ kinh doanhDoanh nghiệp (TNHH/CP)
Tư cách pháp nhân❌ Không✅ Có
Trách nhiệm tài sảnVÔ HẠN (tài sản cá nhân)HỮU HẠN (vốn góp)
Cơ quan đăng kýUBND cấp huyệnSở KH&ĐT cấp tỉnh
Cấp giấyGPKD (Giấy phép kinh doanh)GCN ĐKDN + MSDN
MST10 chữ số (do Chi cục Thuế quận/huyện cấp)10 chữ số (do TCT cấp)
Số NV tối đa≤10 (Đ.79 NĐ 01/2021)Không giới hạn
Hoá đơn GTGT❌ Không xuất được (chỉ HĐ bán hàng)✅ Xuất HĐĐT theo NĐ 70/2025
ThuếKhoán (đơn giản) hoặc kê khaiGTGT khấu trừ + TNDN 20%
BHXH bắt buộc⚠️ Chỉ chủ hộ tham gia tự nguyện✅ Bắt buộc cho mọi nhân viên
Vay vốn ngân hàngKhó (≤200M cá nhân)Dễ (theo BCTC + vốn điều lệ)
Chi phí thành lập~200-500K VND~3-5 triệu VND
Chuyển nhượngBán toàn bộ hoặc đóng → mở lại tên người muaChuyển cổ phần / vốn góp linh hoạt

Khi nào nên chọn hộ kinh doanh?

  • Doanh thu < 1 tỷ VND/năm
  • ≤5 nhân viên (cận trên 10 theo luật)
  • Không cần xuất hoá đơn GTGT (B2C bán lẻ thuần)
  • Không có kế hoạch gọi vốn / mở rộng quy mô lớn
  • Ngành đơn giản: quán ăn, cửa hàng tạp hoá, dịch vụ nhỏ địa phương, freelancer

Lợi: chi phí thấp, thuế khoán đơn giản (không cần kế toán chuyên nghiệp), thủ tục đăng ký 3-5 ngày tại UBND cấp huyện.

5 dấu hiệu BẮT BUỘC nâng cấp lên TNHH

  1. Doanh thu vượt 1 tỷ VND/năm — NĐ 70/2025 bắt buộc HĐĐT (hộ kinh doanh KHÔNG xuất được HĐĐT GTGT chuẩn). Mất khách B2B vì họ không khấu trừ thuế đầu vào.
  2. Cần ≥6-10 nhân viên — chạm cận trên 10 theo luật. Phải convert sang TNHH 1TV / TNHH 2+ để mở rộng.
  3. Cần xuất HĐ GTGT cho khách B2B — khách công ty yêu cầu hoá đơn GTGT để khấu trừ thuế. Hộ kinh doanh không xuất được.
  4. Cần vay vốn ngân hàng > 200M — TCTD ưu tiên cho vay DN có pháp nhân + BCTC + vốn điều lệ. Hộ kinh doanh chỉ được cho vay cá nhân ≤200M (theo chính sách microfinance).
  5. Cần ký hợp đồng B2B lớn — đối tác lớn yêu cầu pháp nhân + GCN ĐKDN. Hộ kinh doanh thường bị từ chối khi DD.

Quy trình chuyển hộ kinh doanh → TNHH 1TV

  1. Đóng hộ kinh doanh tại UBND cấp huyện — nộp tờ khai thanh lý + báo cáo thuế cuối kỳ (mất 5-15 ngày)
  2. Thành lập TNHH 1TV mớitại Sở KH&ĐT — chủ hộ làm chủ sở hữu TNHH (xem hồ sơ thành lập 18 mục)
  3. Chuyển tài sản từ hộ sang TNHH — định giá độc lập, ghi nhận vào vốn điều lệ
  4. Đăng ký lại MST + HĐĐT theo MSDN mới
  5. Đóng BHXH bắt buộc cho nhân viên — bắt buộc với TNHH từ ngày đầu hoạt động

Tổng thời gian: 3-4 tuần. Chi phí: 5-10 triệu VND (gồm DIY) hoặc 15-30 triệu VND (qua dịch vụ luật sư).

Thuế khoán hộ kinh doanh vs Thuế khấu trừ DN

Hộ kinh doanh — thuế khoán (Thông tư 40/2021)

2 loại thuế: GTGT + TNCN, tính theo % doanh thu khoán cố định:

  • Phân phối hàng hoá: GTGT 1% + TNCN 0.5% = 1.5%
  • Dịch vụ: GTGT 5% + TNCN 2% = 7%
  • Xây dựng: GTGT 3% + TNCN 1.5% = 4.5%
  • Sản xuất, vận tải, dịch vụ ăn uống: GTGT 3% + TNCN 1.5% = 4.5%

Đơn giản — Chi cục Thuế xác định mức khoán cố định mỗi năm, hộ kinh doanh chỉ nộp đủ là xong.

DN — thuế khấu trừ

  • GTGT đầu ra 10% - GTGT đầu vào → nộp net
  • TNDN 20% trên lợi nhuận sau chi phí được khấu trừ
  • Cần kế toán chuyên nghiệp — chi phí 5-15M VND/tháng

Khi nào DN tiết kiệm thuế hơn hộ kinh doanh? Khi DN có chi phí được khấu trừ cao (chi phí thuê văn phòng, lương nhân viên, marketing, R&D). Hộ kinh doanh chỉ tính theo doanh thu, không quan tâm chi phí → ngành biên lợi nhuận thấp (thương mại bán lẻ) hộ kinh doanh thuế nhẹ hơn; ngành biên cao (SaaS, tư vấn) DN tiết kiệm hơn.

FAQ

Hộ kinh doanh có MST như DN không?

Có. MST hộ kinh doanh 10 chữ số tương tự DN, nhưng do Chi cục Thuế quận/huyện cấp (không phải Cục Thuế tỉnh). Có thể tra trên tracuunnt.gdt.gov.vn.

1 cá nhân được mở mấy hộ kinh doanh?

Chỉ 1 hộ kinh doanh trên toàn quốc theo Đ.79 NĐ 01/2021. Muốn mở nhiều — phải chuyển sang TNHH 1TV hoặc CP.

Hộ kinh doanh có xuất hoá đơn được không?

Có — nhưng chỉ hoá đơn bán hàng (không phải HĐ GTGT). Khách B2B không khấu trừ được thuế đầu vào → mất khách công ty.

Chuyển hộ kinh doanh thành DN có mất khách quen không?

Cần thông báo khách quen + đối tác trước 30 ngày. Hợp đồng cũ đứng tên hộ kinh doanh phải làm phụ lục chuyển sang DN mới. Khách thường OK vì có hoá đơn GTGT chuẩn hơn.

DN reference: Công ty TNHH FPT (MST 0101248141) — ví dụ điển hình DN (CP / TNHH) thay vì HKD: tư cách pháp nhân, lao động không giới hạn (~60K nhân viên), nhiều chi nhánh, niêm yết HOSE, gọi vốn international. Nếu DN của m đang HKD và sắp pass 10 lao động / mở chi nhánh thứ 2 / B2B contract >500M VND — đến lúc upgrade lên TNHH 1TV.

Bài liên quan